Giáo dân Việt Nam muốn biết: VÌ SAO MỘT LINH MỤC VÀ MỘT GIÁM MỤC CÔNG GIÁO LẠI TRANH CÃI TRÊN CỘNG ĐỒNG MẠNG ĐỂ LÀM GÌ? Phê Rô Nguyễn.

Giáo dân Việt Nam muốn biết: VÌ SAO MỘT LINH MỤC VÀ MỘT GIÁM MỤC CÔNG GIÁO LẠI TRANH CÃI TRÊN CỘNG ĐỒNG MẠNG ĐỂ LÀM GÌ? Phê Rô Nguyễn. Chúng tôi là một tín đồ Công giáo gốc từ nhiều đời tổ tiên ông bà, đã sống trong đức tin từ khi lọt lòng mẹ cho đến nay vừa tròn 80 (1945-2025).Chúng tôi có hơi ngạc nhiên khi thấy một Linh mục và một Giám mục tại một giáo phận Công giáo Việt Nam, ở đây là giữa Giám mục L. cai quản giáo phận Vinh với linh mục N. thuộc quyền.Bài viết này xin lần lượt trình bầy: 1.Nội vụ xin được tóm lược như sau: Cách nay ít năm, khi một khu công nghệ ngoại quốc ở Miền Trung Việt Nam thương hiệu Formosa chất thải đã làm cá chết hàng loạt, ảnh hưởng môi sinh và đời sống người dân. Nhiều cuộc biểu tình của quần chúng nổ ra. Một linh mục Công giáo thuộc giáo phận Vinh tên N. đã đồng hành trở thành một trong những người lãnh đạo các cuộc biểu tình có lúc lên đến cao điểm hàng chục ngàn người tham dự, đa số là các giáo dân Công giáo thuộc giáo phận Vinh.Trước thực tế này, sau đó, người ta thấy vị linh mục N. đã bị thuyên chuyển đến giáo xứ khác, rồi sau dó được đưa về Tòa Giám mục giáo phận Vinh dưới sự cai quản của Giám mục L. Sau cùng Giám mục Giáo phận Vinh ra quyết định huyền chức hay “treo chén” (không được làm lễ và thực hành những tác vụ thuộc Thiên chức linh mục). Công luận suy đoán dường như vị Giám mục giáo phận Vinh tên L. đã bị chính quyền áp lực giáo quyền sao đó, nên đã dẫn đến sự thuyên chuyển vị linh mục N. như thế. Phản ứng của Linh mục N. là lên tiếng trên cộng đồng mạng rất sớm, như để tìm hậu thuẫn công luận và khiếu nại với giáo quyền về các quyết định thuyên chuyển và đưa ra cách cư sử bất xứng của Giám mục L. với mình. Mâu thuẫn giữa linh N và Giám mục bản quyền L đã lắng xuống một thời gian khá lâu, nay bắt đầu dậy sóng sau quyết đinh huyền chức. Quyết định này thực tế đã đưa ra từ năm 2022 nếu chúng tôi nhớ không lầm. Nhưng gần đây mới được nhiều người quan tâm biết đến khi Linh mục N. đưa sự bất bình cá nhân lên mạng và để được sự quan tâm của công luận, Linh mục N. đã nhắc lại cách đối xử từ lâu trong quá khứ; rằng Giám mục bản quyền giáo phận Vinh đã đối cử bất công và tàn nhẫn với mình trong thời gian buộc sống tại Tòa Giám mục Vinh.Câu nói của Linh mục N trong một cuộc phỏng vấn với một YouTuber đã gây bất bình, phẫn nô lòng người, là có lúc Giám mục L đã đối xử với mình “thua một con chó”.Thế là nội vụ nổ lớn, lôi kéo một Youtuber linh mục, một Youtuber tín hữu và một số youtuber khác vào cuộc. Một Tổng giám mục, một giám mục và một số linh mục cũng lên tiếng trên cộng đồng mạng làm dậy sóng trong mấy tuần qua… Trước vụ việc trên, ở vị thế của một giáo dân Công giáo, chúng tôi không có ý xét đoán việc làm đúng, sai, phải trái trong quan hệ giữa linh mục N và vị Giám mục bản quyền L.. Chúng tôi chỉ quan tâm đến những vấn đề thủ tục và thẩm quyền giải quyết những khiếu nại, kêu oan của Linh mục N về cách hành xử năng quyền cai quản và quyết định huyền chức Linh mục Nam của Giám mục bản quyền L. thế nào.Trên cơ sở này chúng tôi sẽ đưa ra một số nhận định đúng sai về phản ứng của các bên sau khi đã có quyết dịnh từ sơ thẩm đến chung thẩm của thẩm quyền giáo hội Công giáo Việt Nam và Trung ương Vatican.Vì đây là thẩm quyền nội bộ Giáo hội chỉ giải quyết các vấn nội bộ của giáo hội, không đưa ra bên ngoài hay ra trước cơ quan tài phán quốc gia. Vì mặc dù Giáo hội về mặt pháp lý là một pháp nhân, tương tự như một tổ chức xã hội dân sự, nhưng rất khác về mặt tổ chức, điều hành và năng quyền cai quản. 2. Những vấn đề cần phải giải quyết. Theo nhận xét của chúng tôi, trong hiện vụ có hai mâu thuẫn phát sinh cần phải giải quyết: (1) Mâu thuẫn phát sinh từ cung cách hành xử quyền cai quản của Giám mục bản quyền L với Linh mục thuộc quyền N. sao đó, khiến vị linh mục này bất bình, phẫn nộ, khiếu nại với thẩm quyền nội bộ và sau cùng tố cáo trước công luận qua các phương tiện truyền thông, (2),Mâu thuẫn về các biện pháp quản lý, kỷ luật, chế tài của Giám mục bản quyền L. với Linh mục thuộc quyền N, mà biện pháp chế tài sau cùng nặng nhất là huyền chức hay treo chén theo cách giáo dân thường gọi. 2. Thủ tục và thẩm quyền giải quyết. Theo sự hiểu biết của chúng tôi trong hiện vụ Cha N. có thê bằng thư hay gặp trực tiếp thẩm quyền Giáo phận để trình bầy, khiếu nại, kêu oan về cách đối xử và các biện pháp chế tài đối với mình là oan sai, bất xứng. Phán quyết của thẩm quyền tài phán Giáo phận Vinh có thể coi là cấp sơ thẩm (tương tự như án sơ thẩm Tòa án tư pháp ngoài đời) Nếu không được giải quyết thỏa đámg Cha N. có thể gửi thư hay xin gặp thẩm quyền cấp cao nhất của Giáo hội Công giáo Việt Nam (Hội Đồng Giám mục Việt Nam chẳng hạn). Cha N. cũng có thể cùng lúc gửi thư khiếu nại hay gặp trực tiếp đại diện Tòa Thánh Vatican để khiếu nại kêu oan. Nếu thẩm quyền cao nhất Giáo hội Công giáo Việt Nam, sau khi tham khảo hay không cần thao khảo với thẩm quyền tài phán Giáo hội Công giáo hoàn vũ Vatican, ra phán quyết thì đây là phán quyết chung thẩm. Linh mục N, với lời tuyên hứa vâng phục bề trên bản quyền khi chịu chức Linh mục, “Đức vâng phục” sẽ không còn cách nào khác là chấp hành phán quyết chung thẩm của thẩm quyền tài phán cao nhất Giáo Hội Công giáo Việt Nam. Vậy tại sao giờ đây vụ việc lại được Cha N. và Đức cha L đưa lên tranh cãi trên cộng đồng mạng, kéo theo sự lên tiếng của một số Giám mục, Linh mục phê phán bênh vực vị này kết án vị kia? 3. Nhận định. Sự thể một Giám mục cai quản và một Linh mục thuộc quyền Giáo phận Vinh tranh cãi đúng sai, phải trái trước công luận là điều đáng buồn cho toàn thể giáo dân và Giáo hội Công giáo Việt Nam.Vì đi tu làm Linh mục là tận hiến cho Chúa,hy sinh quên mình phục vụ Thiên Chúa, Giáo hội và than nhân, để mưu cầu hạnh phúc và vinh quang nơi Nước Trời sau cái chết, chứ không phải nơi trần thế. Do đó, vụ việc đúng ra chỉ nên giải quyết âm thầm trong nội bộ giáo hội theo các cấp tài phán có thẩm quyền của Giáo hội. Theo đó: (1)-Nếu việc giải quyết mâu thuẫn giữa Giám mục bản quyền L. và Linh mục thuộc quyền N đã diễn ra theo đúng thủ tục và được giải quyết theo đúng năng quyền nội bộ của Giáo hội. Như vậy là vụ việc đã giải quyết chung thẩm.Giám mục L và Linh mục N phải chấm dứt mọi tranh cãi và chấp nhận thi hành phán quyết có liên quan, theo đúng lời tuyên hứa vâng phục; vốn là phẩm chất tu đức hàng đầu của các Linh mục, Giám mục, Hồng y và các tu sĩ nam nữ thuộc mọi phẩm trật Hội Thánh. Vậy tại sao Cha N. và Đức Cha L. lại đưa nhau ra trước công luận để làm gì khi đã có phán quyết chung thẩm của giáo quyền? Qua trả lời các Youtubers của Cha N. và Giám mục L. thì dường như không phải với mục đích làm thay đổi quyết định huyền chức linh mục N.Nếu chúng tôi không lầm thì Cha N. chỉ muốn dùng diễn đàn cộng đồng mạng để chứng minh việc làm của mình là đúng, cách đối xử và quyết định huyền chức Linh mục N. của Giám mục L là sai, là tàn nhẫn, bất công, oan trái.Đồng thời Cha N. cũng muốn cho cộng đồng mạng thấy đây là hậu quả của sự đồng hành tham gia, lãnh đạo của Cha N. trong các cuộc biểu tình chống Formosa, đòi quyền lợi chính đáng cho các nạn nhân.Từ đó cho công luận thấy quyết định huyền chức cha Nam là có động cơ chính trị, để người ta nghi ngờ Giám mục L. đã hành xử năng quyền Giám mục như một cộng cụ của nhà cầm quyền.( Tương tự như vụ Đức Tổng Giám mục Ngô Quang Kiết nhiều năm trước đây, Ngài phải xin về hưu non do áp lực của nhà cầm quyền VN sau vụ Ngài đồng hành với giáo dân Thái Hà trong các cuộc biểu tình bảo vệ tài sản của giáo hội tại địa phương thuộc Tổng Giáo phận Hà Nội). Đối lại, trong các cuộc phỏng vấn của Youtuber, Đức giám mục bản quyền giáo phận Vinh L. thì phản bác những lời tố cáo của Cha N. về sự đối xử bất công, tàn nhẫn là cường điệu, không đúng sự thật, trái với phẩm cách tu đức của một Giám mục. Để chứng tỏ những điều mình nói là sự thật trước mặt Chúa, trước khi trả lời phỏng vấn, Đức cha L và Youtuber linh mục còn cùng nhau đọc kinh Xin Chúa Sáng Soi”(Cúi xin Chúa sáng soi cho chúng con được biết việc phải làm và khi làm xin Chúa giúp đỡ cho mỗi kinh, mỗi việc chúng con làm từ hởi sự cho đến hoàn thành đều nhờ bởi ơn Chúa- Amen”. Khi nghe lời cầu nguyện này, chúng tôi liên tưởng đến trong các cuộc chiến tranh mà cả đôi bên đều có niềm tin tôn thờ Thiên Chúa. Cả hai đều cầu nguyện Chúa cho mình chiến thắng. Tôi tự hỏi Chúa sẽ nghe ai, đứng về phe nào đây, khi chiến tranh là một tội ác, dù do bất cứ bên nào gây ra? Trong hiện vụ, nếu Cha N, trước khi trả lời phỏng vấn cũng cầu nguyện với Chúa như Đức Cha L. Chúa sẽ nghe ai đây. Chúng tôi đố các tín hữu có chung niềm tin Kito giáo, hãy tưởng tượng đoán xem, lúc đó Chúa sẽ phán thế nào trong hai câu này, rằng (1)“Hỡi những môn đệ giả hình nhân đức của Ta, các ngươi hãy cút khỏi mặt Ta, về làm hòa cùng nhau đã, rồi hãy đến cầu nguyện với Ta.” ; hay Chúa phán với một trong hai người đã nói đúng sự thật, rằng (2) “Hỡi môn đệ trung tín của ta, chính ngươi đã làm đẹp lòng Ta mọi đàng” ? Theo tôi Chúa sẽ nói theo ý câu (1) với cả hai Giám mục và Linh mục trong hiện vụ, vì việc làm của các Ngài đều chẳng đẹp lòng Chúa chút nào. Qua các sự kiện trên, là một giáo dân Công giáo, kiến thức thần học, hiểu biết về Kinh Thánh không là bao. Chúng tôi chỉ sống đức tin, thực hành Lời Chúa qua sự dậy dỗ cua các Linh mục, Giám Mục và Hội Thánh, Chúng tôi không khỏi băn khoăn, đôi chút nghi ngờ về đức tin và phẩm chất tu đức của hai vị Giám mục L và Linh mục N. Vì nếu có được niềm tin tuyệt đối vào Chúa và có phẩm chất tu đức của Giám mục, Linh mục,, thì hai Ngài có lẽ đã có hành xử khác hơn với nhau: Không tranh hơn tranh thua, đúng, sai phải trái, ai nói thật, ai nói gian, ai làm đúng, ai làm sai.Chỉ cần tin tuyệt đối rằng Chúa biết mọi sự, đâu là sự thật, ai đúng, ai sai thế là đủ. Vì Các Ngài, với Thiên chức Linh mục làm nhiệm vụ ngôn sứ rao giảng Lời của Chúa, từng khuyên dậy giáo dân mọi chuyện tín thác vào Chúa, “hãy tha thứ cho anh em không phải 7 lần mà là 77 lần” . Vậy, nếu tin Chúa “Là sự thật, là chân lý và là sự sống…” thông biết mọi sự; tin rằng Chúa biết ai đúng ai sai giữa Giám mục L và Linh mục N . Vậy tại sao các Ngài không tín thác vào Chúa, đã hành xử với nhau như người đời tầm thường khi giải quyết mâu thuẫn? Hoàn toàn xa lạ với phẩm chất tu đức của các Giám mục, Linh mục của Chúa. Suy ra, phẩm cách này có thể còn thua cả giáo dân sống đức tin, mà các Ngài thường hùng hồn rao giảng về tình yêu Thiên Chúa, lòng bác ái,vị tha, yêu thương đồng loại như chính mình. Rằng không chỉ yêu người thương mình mà cả người thù ghét mình; phải biết tha thứ lỗi lầm cho nhau, làm hòa với nhau, từng được các Giám mục, Linh mục khi rao giảng dẫn Lời Chúa, rằng “Khi ngươi đến dâng của lễ cho Ta mà còn bất hòa cùng anh em thì hãy giữ lại của lễ, về làm hòa cùng anh em rỗi hãy đến dân của lễ cho ta…”. Nếu Giám mục L và Linh mục N. không làm được điều mình rao giảng này, giáo dân có quyền nghi ngờ phẩm chất tu đức và cả Đức tin nơi Chúa. Vì các Ngài từng được giáo dục đào tạo có kiến thức thần học,thông hiểu thấm nhuần đức tin, cao hơn giáo dân một cái đầu. Chẳng lẽ lại có hành xử với anh em Linh mục, Giám mục của mình thua cả giáo dân sao?; Trong khi giáo dân chỉ sống đức tin qua miệng rao giảng của các linh mục, ngôn sứ của Chúa và kinh bổn của Giáo hội dạy dỗ, như Mười Điều Răn Đức Chúa Trời, 6 Điều Răn Hội Thánh và Tám Mối Phúc Thật… Trong đó có mối phúc thật mà hai vị Giám mục L. và Linh mục N đang tranh cãi nhau hẳn đã thấm nhuần hơn ai hết? (2) Về mặt thủ tục, dường như Cha N. đã thực hiện theo đúng trình tự trước các thẩm quyến tài phán Giáo hội?- Từ giáo hội địa phương là Giáo phận Vinh, cấp sơ thẩm, đến Giáo hội Công giáo Việt Nam, cấp phúc thẩm và chung thẩm (Hội Đồng Giám Mục Việt Nam). Và dường như Cha N. cũng đã gặp đại diện thẩm quyền Tòa Thánh Vatican tại Việt Nam? Vậy chưa đủ đề kết thúc vụ việc sao, mà nay các vị lại đưa nhau ra trước công luận bôi xấu nhau, để được gì, mất gì nào? (3). Về việc thi hành phán quyêt chung thẩm của giáo quyên. Vậy thì, trước phán quyết chung thẩm của thẩm quyền tài phán Giáo hội Công giáo Việt Nam liên quan đến vụ việc, Cha N. và Đức Cha L không có sự chọn lựa nào khác: - Một là hai vị Giám mục bản quyền và Linh mục thuộc quyền, cần chấm dứt lập tức, vô điều kiện các cuộc tranh cãi đúng sai, phải trái trên cộng đồng mạng. Vì chỉ cần Chúa biết đâu là sự thật, ai là môn đệ chân chính của Ngài, thế là đủ. Vì hạnh phúc, vinh quang của các Ngài không phải tìm nơi trần thế mà ở Nước Trời mai hậu phải không ạ? - Hai là các Ngài cần tha thứ cho nhau những gì đã xúc phạm nhau trong cung cách cư xử, do vô tình hay cố ý làm mất lòng nhau. Vì là Giám mục, Linh mục của Chúa hơn ai hết, các Ngài cần thực hành giới răn quan trọng nhất mà các Ngài từng rao giảng Lời Của Chúa. Đó là Tình yêu tha nhân, bác ái, vị tha, tha thứ mọi lỗi lầm, sai phạm cho nhau, cởi trói cho nhau thay vì cột buộc. - Ba là Cha N. hãy khiêm cung chấp nhận thi hành quyết định huyền chức Linh mục chờ thời gian phục chức. Điều này cũng chỉ là thực hiện lời tuyên hứa vâng phục, của bất cứ ai khi nhận lãnh Thiên Chức Linh mục. Chính nhờ lời tuyên hứa vâng phục đã được thực hiện triệt để,dưới sự Quan Phòng của Chúa và ơn phù trợ Thánh linh, mà Giáo hội của Chúa thành lập cách nay hơn 2000 đã tồn vững, canh tân và phát triễn ngày một vững mạnh.Phải không ạ? Để kết thúc bài viết này,xin mọi người chia sẻ lời cầu xin Chúa trong kinh nguyện đầu ngày của chúng tôi cho Giáo hội và các phẩm trật Hội Thánh như sau: “ Nguyện xin Thiên Chúa Toàn Năng gìn giữ hồn xác, ban sức khỏe, bình an và ơn Thánh linh soi sáng cho Dức Thánh cha Leon 14; để lãnh đạo Giáo hội hiệu quả theo đúng Thánh Ý Chúa –Xin cho các Linh mục, Giám mục, Hồng y, các tu sĩ nam nữ thuộc mọi phẩm trật Hội Thánh được dồi dào sức khỏe, nghị lực để phục vụ Thiên Chúa, Giáo hội và Tha nhân. Trong bất cứ cảnh đời nào luôn xứng đáng là các Ngôn sứ của Chúa.Chúng con cầu xin, vì danh Đức Kito Chúa chúng con,Amen”, Phê Rô Nguyễn. Houston, ngày 28 Tháng 8 Năm 2025

Nhận định: GIẢI PHÁP NÀO ĐỂ KẾT THÚC CUỘC CHIẾN NGA XÂM LƯỢC UKRAINE? Thiện Ý.

Nhận định: GIẢI PHÁP NÀO ĐỂ KẾT THÚC CUỘC CHIẾN NGA XÂM LƯỢC UKRAINE? Thiện Ý. Tin tổng hợp giới truyền thông quốc tế cho hay,sau cuộc họp thượng đỉnh giữa TT. Hoa Kỳ Donold Trump và TT. Nga Vladimir Putin tại tiểu bang Alaska,Hoa Kỳ hôm Thứ Sáu 15-8-2025; kế đến liên tiếp trong vài ngày tiếp theo là các cuộc họp thượng đỉnh giữa TT. Hoa Kỳ Donald Trump và TT. Ukraine Volodymyr Zelensky trước, tiếp theo là với các nguyên thủ các nước hàng đầu trong Liên minh quân sự NATO như Anh, Pháp,Đức, Ý, Phần Lan…Chủ tịch EU và Tổng thư ký NATO. Sau đây là hệ quả của các cuộc họp thượng đỉnh: I/.Bầu không khí lạc quan dè dặt luc đầu về một giải pháp khả dĩ chấm dứt cuộc chiến Nga xâm lược Ukraine. Qua các cuộc họp thưởng đỉnh trên, dù chưa thấy được rõ nét một giải pháp khả thi để kết thúc cuộc chiến Nga xâm lược Ukraine khởi động hơn 3 năm trước đây (2022- 2025). Nhưng bầu không khí lạc quan dè dặt, đôi chút hoài nghi về một giải pháp khả thi có thể thành đạt trong tương lai gần để kết thúc chiến tranh, tái lập hòa bình lâu dài cho Ukraine và các quốc gia trong vùng.Sự lạc quan dè dặt đôi chút hoài nghi này cảm nghiệm được qua bầu không khí hài hòa, với những lời chúc mừng ca ngợi lẫn nhau có cánh giữa TT. Hoa Kỳ và các nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu các tổ chức quốc tế EU và NATO. Nhất là các lời tuyên bố đầy lạc quan tin tưởng của TT Hoa Kỳ Donal Trump trong vai trò trung gian hòa giải đã đưa đến các hiện tượng thực tế sau đây.Dường như các cuộc họp thượng đỉnh này hình thức nặng tính trình diễn, về nội dung chỉ có tính thăm dò Nga Putin muốn gì, có nhượng bộ nào không về các yêu sách từng đưa ra công khai liên quan đến các điều kiện tham dự hòa đàm để thành đạt một giải pháp chấm dứt cuộc chiến tranh đẫm máu mà Nga đã phát động, tiến hành hơn 3 năm trước đây (2022-2025).Sau đây là một số dấu hiệu thấy được sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga 1.- Theo tuyên bố hậu Hội nghị thượng đỉnh của TT Hoa Kỳ Donald Trump, thì TT. Nga Vladimir Putin dường như đã đồng ý gặp thượng đỉnh với TT. Ukraine Zalensky trước với một số điều kiện tiên quyết. Sau đó có phiên họp thượng đỉnh thứ 2 có sự tham dự của TT Hoa Kỳ Trump với hy vọng có thể thành đạt giải pháp kết thúc cuộc chiến Ukraine công bằng cho cả đôi bên với điều kiện hai bên phải nhượng bô trong đó có sự trao đổi đất đai, Ukraine có thể mất một phần lãnh thộ bị Nga xâm chiếm.Thế nhưng bầu không khí lạc quan dè dặt đã chỉ kéo dài khoảng một tuần sau hội nghị thượng đỉnh, đã dẫn đến tinh trạng bi quan,thất vọng khi mới đây ngoai tưởng Nga Sergey Victorovich Lavrov đã tuyến bố với truyền thông rằng việc Nga đồng ý sẽ có cuộc họp thượng đỉnh giữa TT.Nga Putin và TT. Ukraine Zelensky chỉ là trên nguyên tắc, thức tế đến nay Nga vẫn chưa lên kế hoạch sắp xếp một nghị trình cho cuộc họp này.Đồng thời ông này còn nêu lại tư cách bất hợp pháp của TT. Ukraine Zelensky khi đã hết nhiệm kỳ từ năm 2024.Dường như ngoại trưởng Nga Lavrov muốn cho thấy là Putin không muốn nói chuyện với TT, Ukrene Zelensky mà muốn chờ một TT Ukraine khác sau một cuộc bầu cử diễn ran gay trong điều kiện chiến tranh.Điều này cho thấy phía Nga đang cố tình diên trì hội đàm để có thêm thời gian thủ lợi.Vì ai cũng biết theo Hiến pháp và luật pháp Ukraine, trom điều kiện chiến tranh và tình trạng thiết quân luật, không thể tổ chức được các cuộc bầu cử, tư cách và quyền của TT. Ukraine Zelensky vẫn hợp pháp. Đúng ra phía TT. Nga Putin cũng như ngoại trưởng Nga Lavrov là bên phát động chiến tranh xâm lược Ukraine, vi phạm luật pháp quốc tế là bên phạm pháp, thì không có quyền nói đến tư cách hợp pháp hay không hợp pháp của TT. Ukraine, là nước nạn nhân bị Nga xâm lược, Thành ra Tuyên bố này của ngoại trưởng Nga Lavrov , cùng vời sự gia tăng cường độ chiến tranh của Nga trên chiến trưởng Ukraine, cho thấy ý đồ diên trì thời gian để thũ lợi trên bàn hội nghị. Chắc chắn thủ đoạn đen tối này TT. Hoa Kỳ Donald Trump đã biết nên đã nổi giận, đưa ra lời đe dọa sẽ giáng đòn trừng phạt thuế quan và các biện pháp an ninh khác chưa từng có với Nga, nếu trong vòng 2 tuần Nga tiếp tục chơi trò câu giờ, lợi dụng thiện chí và nỗ lực của TT. Trump muốn chấm dứt cuộc chiến đẫm máu Ukraine càng sớm càng tốt. (2)- Qua các cuộc họp thưởng đỉnh nói trên, nay đã không cần một cuộc ngưng bắn vô điều kiện như TT. Trump đưa ra trước đó như tối hậu thư với Nga; chấp nhận tình trạng hai bên Nga và Ukrain “vừa đánh vừa đàm” để giải quyết xong các bất đồng khả dĩ đi đến ký kết được một hiệp ước thiết lập một nền hòa bình lâu dài, bảo đảm an ninh bền vững (song không chắc công bình) cho Ukraine.Những bất đồng xem ra cả đôi bên đã có dấu hiệu cho thấy một số yêu sách mỗi bên có thể hay không thể nhượng bộ. II/.Giải pháp nào để chấm dứt cuộc chiến Nga xâm lược Ukraine? Để thành đạt giải pháp cần căn cứ trên các yêu sách của hai bên trong cuộc chiến, để biết đâu là những yêu sách mỗi bên có thể và không có thể nhượng bộ hầu có được một giải pháp khả thi chấm dứt cuộc chiến tranh Nga xâm lược Ukraine kéo dài hơn 3 năm quá (2022-2025). Theo nhận định của chúng tôi,có hai giải pháp. Một giải pháp hợp lý, hợp tình và công bằng cho Ukraine, bên bị xâm lăng, nhưng lại khó khả thi. Một giải pháp phi lý, bất công với Ukraine có lợi cho Nga xâm lược, nhưng lại có thể xẩy ra.. Sau đây chúng tôi thử đưa ra nội dung song song hai giải pháp này liên quan đến các vấn đề sau đây: 1.Ngưng bắn tại chỗ, vô điều kiện, khởi sự hòa đàm dể đi đến một hiệp ước hòa bình,chấm dứt chiến tranh Nga-Ukraine. Thực tế TT. Hoa Kỳ Donald Trump từ lâu đã đưa ra đề nghị ngưng bắn 30 ngày để chấm dứt đổ máu vô ích cho cả đôi bên, bước vào bàn hòa đàm để mau kết thúc chiến tran.Trong khi Ukraine chấp nhận ngay, thì Nga dòi có điều kiện tiên quyết và phớt lờ, tìm kế hoãn binh,Mặc dù TT Hoa Kỳ Donald Trump đã nhắc lại nhiều lần như một tối hậu thư kèm lời đe dọa trừng phạt nặng nề.Thực tế dường như Putin đã đánh giá sai lầm thiện chí muốn chấm dứt chiến tranh nhanh chóng của TT.Trump là do động lực cá nhân muốn chấm dứt được cuộc chiến tranh càng nhanh càng tốt, để có được giải Nobel hòa bình năm nay. Từ dó Nga đã chơi trò lá mặt lá trái, cố tình kéo dài thời gian để hy vọng vì nóng lòng, TT. Trump có thể tạo áp lực tối đã để ép buộc TT. Ukraine Volodymyr Zelensky phải nhượng bô tối đa các yêu sách của Nga chăng? 2. Nga phải trả lại cho Ukraine tất cả đất đai xâm chiếm được kể từ sau khi phát động “cuộc hành quân đặc biệt” xâm lược Ukrain. Phải như thế mới là hợp lý, hợp tình và công bằng với Ukraine nước láng giềng đã bị Nga xâm lược.Nhưng Nga lại muốn giữ lại hầu hết các vùng chiếm được, khoảng 20% của Ukraine, Đây là đòi hỏi ngang ngược của Nga bao lâu nay. Tất nhiên Ukrain thì luôn cự tuyệt vì vi phạm chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, vi phạm Hiến pháp và luật pháp Ukraine cũng như công pháp quốc tế .Vậy mà thực tế dưới áp lực từ nhiều phía, đã có những dấu hiệu ép buộc Ukraine có thể phải mất vĩnh viễn hay tạm thời một phần lãnh thổ cho Nga xâm lược, trong một hiệp ước hòa bình đang hình thành.Đây sẽ là sự phi lý, bất công với Ukraine. Vì rằng, hữu lý và công bằng là Nga xâm lược phải trả lại cho Ukraine bị xâm lược, tất cả đất đai xâm chiếm được kể từ sau khi phát động “cuộc hành quân đặc biệt” xâm lược Ukrain hơn 3 năm trước đây (2022-2025) và cả bán đảo Cremea Nga xâm chiếm sát nhập vào lãnh thổ Nga năm 2014 (Nếu không thì có thể tạm thời đóng băng để giải quyết sau bằng pháp lý và ngoại giao)- Tái lập nguyên trạng lãnh thổ Ukraine từ năm 1991 (hay từ trước cuộc xâm lăng năm 2022) sau khi Ukraine tách khỏi Liên Xô trở thành quốc gia độc lập có chủ quyền đã được quốc tế công nhận, bảo đảm an ninh sau khi Ukraine chấp nhận giải trừ kho vũ khí hạn nhân lúc đó của mình -Hữu lý, vì Nga đã phát động “Chiến dịch quân sự đặc biệt” mà thực chất cũng như thực tế là hành vi xâm lăng nước láng giềng Ukraine,một quốc gia độc lập. Nga đã vi phạm luật pháp quốc tế và Hiến Chương Liên Hiệp Quốc. Nay khi kết thúc cuộc chiến tranh xâm lược này, Nga phải trả lại tất cả đất đại đã chiếm được của Ukraine.Vì nếu không thì một Hiệp ước kết thúc chiến tranh sẽ như là hơp pháp hóa các vùng Nga cưỡng chiếm được của Ukraine, tạo tiền lệ nguy hiểm sau này khi các cường quốc tự cho mình có quyền dùng ưu thế quân sự xâm chiếm các nước nhỏ yếu? -Nga phải trả lại đất xâm chiếm được của Ukraine cũng là hợp tình. Vì ngay từ ngày đầu. trong bài phát biểu trực tiếp trên truyền hình sáng 24/2,/2022, TT. Nga Putin đã thông báo triển khai “chiến dịch quân sự đặc biệt” đã nhấn mạnh rằng“Moscow không có kế hoạch chiếm các vùng lãnh thổ của Ukraine và cho biết chiến dịch này được tiến hành nhằm phi quân sự hóa Ukraine…” Vậy nay, trong giải pháp chấm dứt chiến tranh, dự trù, nếu Nga có phải trả lại tất cả lãnh thổ xâm chiếm của Ukraine cũng là hợp lý, hợp tình và công bằng cho Ukraine thôi.Trừ Bán đảo Crimea tạm thời Nga có thể giữ lại để giải quyết sau thông qua thương lượng hòa bình, trên cơ sở pháp lý và ngoại giao. Giải pháp này khả thi vì mới đây trong cuộc phỏng vấn của Đài FoxNew, TT, Ukraine Zalenxky đã Tổng thống Volodymyr Zelensky thừa nhận, Ukraine không có nhiều lực lượng quân sự trong tay để giành lại bán đảo Crimea từ Nga, nhưng Kiev có thể giành lại bằng các giải pháp ngoại giao. Thế nhưng, trên thực tế, sau hơn 3 năm tiến hành chiến tranh tổng lực tàn hại về của về người cho cả đôi bên. Nay nếu một trong các yêu sách cho một giải pháp hòa bình của Nga đến nay cho phép Nga xâm lược sáp nhập vào lãnh thổ Nga một phần hay toàn thể đất đại chiếm được của Ukraine bị xâm lược, thì không chỉ là sự phi lý bất công, mà còn tạo tiền lệ nguy hiểm dẫn đường cho các nước lớn dùng sức mạnh xâm chiếm đất đai các nước nhỏ. Luật pháp quốc tế như thế chỉ còn là bánh vẽ sao?. Vậy thì, để giảm thiểu phần nào những phi lý bất công trên và để có thể thành tựu một giải pháp chấm dứt cuộc chiến Nga xâm lược Ukraine, trong Hiệp ước kết thúc chiến tranh hai bên có thê thương lượng, nhượng bộ như sau: - Về phía Nga,các vùng đất mà Nga xâm chiếm được sau hơn 3 năm xâm lược (2022-2025) chiếm khoảng 20% lãnh thổ Ukrane. Có thể sẽ được trao trả hầu hết cho Ukraine, trừ 4 tỉnh của Ukraine gồm Luhansk, Donetsk, Zaporizhia, và Kherson. Các vùng dất này, có thể tạm thời đặt dưới quyền kiểm soát của Nga, hay quản trị của Liên Hiệp Quốc hay một nhóm quốc gia, sau một thời gian nhất định. Trong tương lai sẽ giải quyết thông qua thương lượng ngoại giao.trong đó có hai nước cộng hòa tự xưng Luhansk và Donest; tương lai có thể trở thành khu tự trị chịu ảnh hưởng Moscow. Nhưng có thể các phần đất này vẫn được coi thuộc chủ quyền lãnh tổ của Ukraine cho đến khi được giải quyết trong tương lai theo pháp lý, ngoai giao song phương Nga-Ukraine hay đa phương quốc tế. - Về phía ngược lại, Ukraine bị xâm lược, có thể sẽ trao trả đât đai chiến được tại vùng Kursks của Nga và có thể phải chấp nhận từ bỏ chủ quyền vĩnh viễn bán đảo Crimea mà Nga xâm chiếm năm 2014, sau đó sát nhập vào lãnh thổ Nga. Sự mất bán đảo Crimea khả dĩ Ukraine có thê chấp nhận được,vì trong quá khứ lịch sự dưới thời Liên Bang Xô Viết, Crimea vốn thuộc lãnh thổ Nga, song dưới thời Tổng bí thư đảng CSLX Nikitta Krutchev đã cho sát nhập bàn đảo này vào Ukraine khi đó là một Xô-Viết trong Liên Bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô-Viết (gọi tắt là Liên Xô) 3.Những yêu sách của Nga liên quan đến chủ quyền đối nội của Ukraine là phải Trung lập hóa, phi phát xít hóa, phi quân sự hóa Ukraine. Yêu sách trên đã được TT. Nga Putin đưa ra như một điều kiện khác để có được giải pháp chấm dứt chiến tranh.Đây là đòi hỏi mở rộng, rõ nét hơn mục đích ban đầu khi Nga phát động“Chiến dịch quân sự đặc biệt”. Thật vậy, trong tuyến bố phát động “Chiến dịch quân sự đặc biết” trên truyền hình Moscow ngày 24-2-2022, ngoài việc nhấn mạnh đến mục đich rằng “Moscow không có kế hoạch chiếm các vùng lãnh thổ của Ukraine” mà chỉ nhằm bảo vệ người dân tại Cộng hòa nhân dân Donetsk (DPR) tự xưng và Cộng hòa nhân dân Luhansk (LPR) tự xưng tại vùng Donbass, miền đông Ukraine giáp lãnh thổ Nga; nói là để bảo vệ người dân số đông gốc Nga "khỏi việc bị đối xử tồi tệ và nạn diệt chủng do chính quyền Kiev gây ra trong 8 năm qua"( Từ khi Nga cưỡng chiếm, sát nhập bán đảo Krimea vào lãnh thổ Nga năm 2014-2022). Mặc dầu yêu sách trên của Nga Putin cho đến lúc này đã là sự vi phạm trắng trợn chủ quyền đối nội của một quốc gia độc lập. Thê nhưng nếu Ukraine muốn chấm dứt chiến tranh để có hòa bình, yêu sách này có thể thương thảo được.Tỷ như Ukraine chấp nhận sửa đổi Hiến pháp theo chế độ trung lập, sửa đổi quy chế chính trị, chính sách văn hóa xã hội phù hợp với các vùng đất của Ukraine có đông người Ukraine gốc Nga; như Luhansk, Donetsk, Zaporizhia, và Kherson vùng Đông Ukraine giáp giới Nga… 3.Những yêu sách của Nga liên quan đến chủ quyền đối ngoại của Ukraine. Bao lâu nay cho đến lúc này yêu sách của Nga liên quan đến chủ quyền đối ngoại của Ukraine vẫn là: Ukraine không được gia nhập NATO, không triển khai quân đội nước ngoài trên lãnh thổ Ukraine và sự công nhận quốc tế đối với Crimea cùng bốn khu vực hiện do Nga kiểm soát tại vùng Đông Ukraine giáp giới Nga… Theo Hãng tin Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết, các quan chức Nga và Mỹ đã liên tục trao đổi trực tiếp và trực tuyến trong các tuần qua về các điều khoản cho một thỏa thuận hòa bình. Những yêu cầu mà Điện Kremlin đưa ra được mô tả là rộng và tương tự như các đề xuất mà Nga đã từng bày tỏ với Ukraine, Mỹ và NATO trước đây. Ngoài ra, Moscow cũng nhấn mạnh rằng các nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột - đặc biệt là việc NATO mở rộng về phía đông - phải được giải quyết. Đây là quan điểm mà Nga đã kiên trì thúc đẩy trong suốt hai thập kỷ qua, và từng xuất hiện trong nhiều cuộc đàm phán chính thức với Mỹ và châu Âu. Về yêu sách này, nếu muốn Ukraine có thể thương thảo, trong chừng mực nào đó có thể nhượng bộ, chấp nhận được phần nào, không chấp nhận phần nào. Tỷ như Ukraine có thể từ bỏ ý định tham gia liên minh quân sự Bắc đại Tây dương NATO, đi kèm với bảo đảm an ninh quốc tế cho Ukraine trong tương lai không thể bị Nga tái xâm lăng. Trên thực tế thông tin cho hay các cường quốc và Hoa kỳ đã nghĩ đến sự hình thành cơ chế bảo đảm an ninh tập thể có hiệu lực tương tự như Điều 5 trong Hiến chương NATO. Nhưng Ukraine có thể giữ lại quyền tham gia tổ chức kinh tế Liên Minh EU… 4. Vấn đề Nga xâm lược có trách nhiệm bồi thường chiến tranh cho Kraine đúng ra phải có trong Hiệp ước chấm dứt chiến tranh tái lập hòa bình cho Ukraine. Thế nhưng thực tế bao lâu nay không thấy ai dề cập đến khi bàn về một hiệp ước chấm dứt chiến tranh sớm muộn phải đạt được trong tương lai.Đây lại là một sự phí lý, bất công đối với Ukraine. Vì hành vị Nga dùng bạo lực quân sự xâm chiếm lãnh thổ, tàn phá tan hoang đất nước và sát hại hàng triệu quân dân Ukriane, một quốc gia dộc lập, là bên có lỗi. Vì đã vi phạm luật pháp quốc tế, Hiến chương LHQ.nên có trách nhiệm phải bồi thường các hậu quả tàn hại do cuộc chiến tranh Nga xâm lược gây ra. III.- Thay lời kết : Vì sao hòa đàm để đi đến giải pháp kết thúc cuộc chiến Nga xâm lược đẫm máu Ukraine vẫn chưa có được? Cái gọi là “Chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga phát động và tiến hành hơn 3 năm qua, thực chất cũng như thức tế đó là cuộc chiến tranh xâm lược. Cuộc chiến tàn bạo này đã lên đến dỉnh cao của sự tàn phá, chết chóc, với nhiều thành phố, cơ sở hạ tầng, kiến trúc có giá trị lịch sử, văn hóa của Ukraine bị san bằng, Số liệu không chinh thức cho biết là trong hơn 3 năm chiến tranh đã có khoảng gần 2 triệu người Ukraine và hơn 1 triệu lính Nga tử trận. Cả Nga xâm lược tương quan lực lượng gấp 10 lần Ukraine bị xâm lược đều kiệt quê về sức của,, cức người; đã đến lúc phải đươc kết thúc càng nhanh càng tốt. Đứng đầu trong nỗ lực này là TT, Hoa Kỳ Donal Trump, ngay sau khi đắc cử nhiệm kỳ 2 (2024-2028) ông đã hạ quyết tâm góp phần chủ động đưa cuộc chiến tranh khốc liệt này mau kết thúc. TT. Trump đã nỗ lực tối đa, bằng mọi phương cách nhằm đưa hai bên Nga và Ukraine đến bàn đàm phán hầu tìm ra giải pháp mau chóng kết thúc cuộc chiến tranh Nga xâm lược Ukraine. Một cuộc chiến tranh cục bộ tàn hại nhất kể từ sai Thế Chiến II (1939-1945).Bằng hành động cụ thể, tích cực, TT. Hoa Kỳ Donald Trump đã tự nguyện đóng vai trò trung gian hòa giải, đưa ra đề nghị ngưng bắn tại chỗ, vô điều kiện trong 30 ngày để Nga và Ukraine ngồi vào bàn thương lượng. đi đến một Hiệp định chấm dứt chiên tranh. Tiếc rằng đề nghị này đã chỉ được TT. Ukraine Valensky mau mắn chấp nhận. Trong khi TT. Nga Putin thì đưa ra điều kiện tiên quyết mới chấp nhận hòa đàm. Vì thế cho đến nay sau nhiều tháng TT. Hoa Kỳ Donald Trump đưa ra đề nghị và bằng hành động tích cực thực hiện vai trò trung gian hòa giải, song phía Nga vẩn tìm cách né tránh, tiếp tục đưa ra những yêu sách phi lý, bất công đối với Ukraine buộc nước này phải chấp nhận trước mới chịu hòa đàm chấm dứt chiến tranh, Bài viết này nhằm phân tich, trình bầy nhận thức cá nhân về một giải pháp chấm dứt cuộc chiến tranh thế nào là hữu lý, công bằng hay phi lý bất công đối với Ukraine, một quốc gia độc lập có chủ quyền, đã bị nước láng giếng Nga xâm lược tàn bạo, gây chết chóc, tang thương đau khổ cho nhân dân Ukraine trong hơn 3 năm qua (2022-2025). Tất cả đều xuất phát từ một tham vọng cá nhân TT, Nga Vladimir Putin và tập đoàn thống trị độc tài cùng phe cánh của ông ta ở Moscow, thủ dô Nga hậu Xô-Viết, từng là một đế quốc cộng sản đầu tiên, do Vladimir Lenin và đảng CSLX thiết lập từ năm 1917 và đã sụp đổ vào năm 1991, trả lại độc lập cho các quốc gia bị Nga sáp nhập vào Liên bang Xô Viết, trong đó có Ukraine.Nghĩa là Nga và Ukraine từng là “đồng chí anh em” một thời trong Liên bàng Xô Viết cũ, nay lại bị Nga xâm lược. Vì mặc dù Liên Xô đã sụp đổ tan tành, nhưng virus độc tài cộng sản và tham vọng đế quốc vẫn còn di căn trong não trạng của cự đảng viên CS Putin và phe cánh gốc cộng sản, có chung tham vọng thiết lập một đế quốc Nga dân chủ giả hiêu, như đế quốc Xô Viết độc tài cộng sản trước đây ./. Thiện Ý Houston, ngày 24-8-2025