Giáo dân Việt Nam muốn biết: VÌ SAO MỘT LINH MỤC VÀ MỘT GIÁM MỤC CÔNG GIÁO LẠI TRANH CÃI TRÊN CỘNG ĐỒNG MẠNG ĐỂ LÀM GÌ? Phê Rô Nguyễn.

Giáo dân Việt Nam muốn biết: VÌ SAO MỘT LINH MỤC VÀ MỘT GIÁM MỤC CÔNG GIÁO LẠI TRANH CÃI TRÊN CỘNG ĐỒNG MẠNG ĐỂ LÀM GÌ? Phê Rô Nguyễn. Chúng tôi là một tín đồ Công giáo gốc từ nhiều đời tổ tiên ông bà, đã sống trong đức tin từ khi lọt lòng mẹ cho đến nay vừa tròn 80 (1945-2025).Chúng tôi có hơi ngạc nhiên khi thấy một Linh mục và một Giám mục tại một giáo phận Công giáo Việt Nam, ở đây là giữa Giám mục L. cai quản giáo phận Vinh với linh mục N. thuộc quyền.Bài viết này xin lần lượt trình bầy: 1.Nội vụ xin được tóm lược như sau: Cách nay ít năm, khi một khu công nghệ ngoại quốc ở Miền Trung Việt Nam thương hiệu Formosa chất thải đã làm cá chết hàng loạt, ảnh hưởng môi sinh và đời sống người dân. Nhiều cuộc biểu tình của quần chúng nổ ra. Một linh mục Công giáo thuộc giáo phận Vinh tên N. đã đồng hành trở thành một trong những người lãnh đạo các cuộc biểu tình có lúc lên đến cao điểm hàng chục ngàn người tham dự, đa số là các giáo dân Công giáo thuộc giáo phận Vinh.Trước thực tế này, sau đó, người ta thấy vị linh mục N. đã bị thuyên chuyển đến giáo xứ khác, rồi sau dó được đưa về Tòa Giám mục giáo phận Vinh dưới sự cai quản của Giám mục L. Sau cùng Giám mục Giáo phận Vinh ra quyết định huyền chức hay “treo chén” (không được làm lễ và thực hành những tác vụ thuộc Thiên chức linh mục). Công luận suy đoán dường như vị Giám mục giáo phận Vinh tên L. đã bị chính quyền áp lực giáo quyền sao đó, nên đã dẫn đến sự thuyên chuyển vị linh mục N. như thế. Phản ứng của Linh mục N. là lên tiếng trên cộng đồng mạng rất sớm, như để tìm hậu thuẫn công luận và khiếu nại với giáo quyền về các quyết định thuyên chuyển và đưa ra cách cư sử bất xứng của Giám mục L. với mình. Mâu thuẫn giữa linh N và Giám mục bản quyền L đã lắng xuống một thời gian khá lâu, nay bắt đầu dậy sóng sau quyết đinh huyền chức. Quyết định này thực tế đã đưa ra từ năm 2022 nếu chúng tôi nhớ không lầm. Nhưng gần đây mới được nhiều người quan tâm biết đến khi Linh mục N. đưa sự bất bình cá nhân lên mạng và để được sự quan tâm của công luận, Linh mục N. đã nhắc lại cách đối xử từ lâu trong quá khứ; rằng Giám mục bản quyền giáo phận Vinh đã đối cử bất công và tàn nhẫn với mình trong thời gian buộc sống tại Tòa Giám mục Vinh.Câu nói của Linh mục N trong một cuộc phỏng vấn với một YouTuber đã gây bất bình, phẫn nô lòng người, là có lúc Giám mục L đã đối xử với mình “thua một con chó”.Thế là nội vụ nổ lớn, lôi kéo một Youtuber linh mục, một Youtuber tín hữu và một số youtuber khác vào cuộc. Một Tổng giám mục, một giám mục và một số linh mục cũng lên tiếng trên cộng đồng mạng làm dậy sóng trong mấy tuần qua… Trước vụ việc trên, ở vị thế của một giáo dân Công giáo, chúng tôi không có ý xét đoán việc làm đúng, sai, phải trái trong quan hệ giữa linh mục N và vị Giám mục bản quyền L.. Chúng tôi chỉ quan tâm đến những vấn đề thủ tục và thẩm quyền giải quyết những khiếu nại, kêu oan của Linh mục N về cách hành xử năng quyền cai quản và quyết định huyền chức Linh mục Nam của Giám mục bản quyền L. thế nào.Trên cơ sở này chúng tôi sẽ đưa ra một số nhận định đúng sai về phản ứng của các bên sau khi đã có quyết dịnh từ sơ thẩm đến chung thẩm của thẩm quyền giáo hội Công giáo Việt Nam và Trung ương Vatican.Vì đây là thẩm quyền nội bộ Giáo hội chỉ giải quyết các vấn nội bộ của giáo hội, không đưa ra bên ngoài hay ra trước cơ quan tài phán quốc gia. Vì mặc dù Giáo hội về mặt pháp lý là một pháp nhân, tương tự như một tổ chức xã hội dân sự, nhưng rất khác về mặt tổ chức, điều hành và năng quyền cai quản. 2. Những vấn đề cần phải giải quyết. Theo nhận xét của chúng tôi, trong hiện vụ có hai mâu thuẫn phát sinh cần phải giải quyết: (1) Mâu thuẫn phát sinh từ cung cách hành xử quyền cai quản của Giám mục bản quyền L với Linh mục thuộc quyền N. sao đó, khiến vị linh mục này bất bình, phẫn nộ, khiếu nại với thẩm quyền nội bộ và sau cùng tố cáo trước công luận qua các phương tiện truyền thông, (2),Mâu thuẫn về các biện pháp quản lý, kỷ luật, chế tài của Giám mục bản quyền L. với Linh mục thuộc quyền N, mà biện pháp chế tài sau cùng nặng nhất là huyền chức hay treo chén theo cách giáo dân thường gọi. 2. Thủ tục và thẩm quyền giải quyết. Theo sự hiểu biết của chúng tôi trong hiện vụ Cha N. có thê bằng thư hay gặp trực tiếp thẩm quyền Giáo phận để trình bầy, khiếu nại, kêu oan về cách đối xử và các biện pháp chế tài đối với mình là oan sai, bất xứng. Phán quyết của thẩm quyền tài phán Giáo phận Vinh có thể coi là cấp sơ thẩm (tương tự như án sơ thẩm Tòa án tư pháp ngoài đời) Nếu không được giải quyết thỏa đámg Cha N. có thể gửi thư hay xin gặp thẩm quyền cấp cao nhất của Giáo hội Công giáo Việt Nam (Hội Đồng Giám mục Việt Nam chẳng hạn). Cha N. cũng có thể cùng lúc gửi thư khiếu nại hay gặp trực tiếp đại diện Tòa Thánh Vatican để khiếu nại kêu oan. Nếu thẩm quyền cao nhất Giáo hội Công giáo Việt Nam, sau khi tham khảo hay không cần thao khảo với thẩm quyền tài phán Giáo hội Công giáo hoàn vũ Vatican, ra phán quyết thì đây là phán quyết chung thẩm. Linh mục N, với lời tuyên hứa vâng phục bề trên bản quyền khi chịu chức Linh mục, “Đức vâng phục” sẽ không còn cách nào khác là chấp hành phán quyết chung thẩm của thẩm quyền tài phán cao nhất Giáo Hội Công giáo Việt Nam. Vậy tại sao giờ đây vụ việc lại được Cha N. và Đức cha L đưa lên tranh cãi trên cộng đồng mạng, kéo theo sự lên tiếng của một số Giám mục, Linh mục phê phán bênh vực vị này kết án vị kia? 3. Nhận định. Sự thể một Giám mục cai quản và một Linh mục thuộc quyền Giáo phận Vinh tranh cãi đúng sai, phải trái trước công luận là điều đáng buồn cho toàn thể giáo dân và Giáo hội Công giáo Việt Nam.Vì đi tu làm Linh mục là tận hiến cho Chúa,hy sinh quên mình phục vụ Thiên Chúa, Giáo hội và than nhân, để mưu cầu hạnh phúc và vinh quang nơi Nước Trời sau cái chết, chứ không phải nơi trần thế. Do đó, vụ việc đúng ra chỉ nên giải quyết âm thầm trong nội bộ giáo hội theo các cấp tài phán có thẩm quyền của Giáo hội. Theo đó: (1)-Nếu việc giải quyết mâu thuẫn giữa Giám mục bản quyền L. và Linh mục thuộc quyền N đã diễn ra theo đúng thủ tục và được giải quyết theo đúng năng quyền nội bộ của Giáo hội. Như vậy là vụ việc đã giải quyết chung thẩm.Giám mục L và Linh mục N phải chấm dứt mọi tranh cãi và chấp nhận thi hành phán quyết có liên quan, theo đúng lời tuyên hứa vâng phục; vốn là phẩm chất tu đức hàng đầu của các Linh mục, Giám mục, Hồng y và các tu sĩ nam nữ thuộc mọi phẩm trật Hội Thánh. Vậy tại sao Cha N. và Đức Cha L. lại đưa nhau ra trước công luận để làm gì khi đã có phán quyết chung thẩm của giáo quyền? Qua trả lời các Youtubers của Cha N. và Giám mục L. thì dường như không phải với mục đích làm thay đổi quyết định huyền chức linh mục N.Nếu chúng tôi không lầm thì Cha N. chỉ muốn dùng diễn đàn cộng đồng mạng để chứng minh việc làm của mình là đúng, cách đối xử và quyết định huyền chức Linh mục N. của Giám mục L là sai, là tàn nhẫn, bất công, oan trái.Đồng thời Cha N. cũng muốn cho cộng đồng mạng thấy đây là hậu quả của sự đồng hành tham gia, lãnh đạo của Cha N. trong các cuộc biểu tình chống Formosa, đòi quyền lợi chính đáng cho các nạn nhân.Từ đó cho công luận thấy quyết định huyền chức cha Nam là có động cơ chính trị, để người ta nghi ngờ Giám mục L. đã hành xử năng quyền Giám mục như một cộng cụ của nhà cầm quyền.( Tương tự như vụ Đức Tổng Giám mục Ngô Quang Kiết nhiều năm trước đây, Ngài phải xin về hưu non do áp lực của nhà cầm quyền VN sau vụ Ngài đồng hành với giáo dân Thái Hà trong các cuộc biểu tình bảo vệ tài sản của giáo hội tại địa phương thuộc Tổng Giáo phận Hà Nội). Đối lại, trong các cuộc phỏng vấn của Youtuber, Đức giám mục bản quyền giáo phận Vinh L. thì phản bác những lời tố cáo của Cha N. về sự đối xử bất công, tàn nhẫn là cường điệu, không đúng sự thật, trái với phẩm cách tu đức của một Giám mục. Để chứng tỏ những điều mình nói là sự thật trước mặt Chúa, trước khi trả lời phỏng vấn, Đức cha L và Youtuber linh mục còn cùng nhau đọc kinh Xin Chúa Sáng Soi”(Cúi xin Chúa sáng soi cho chúng con được biết việc phải làm và khi làm xin Chúa giúp đỡ cho mỗi kinh, mỗi việc chúng con làm từ hởi sự cho đến hoàn thành đều nhờ bởi ơn Chúa- Amen”. Khi nghe lời cầu nguyện này, chúng tôi liên tưởng đến trong các cuộc chiến tranh mà cả đôi bên đều có niềm tin tôn thờ Thiên Chúa. Cả hai đều cầu nguyện Chúa cho mình chiến thắng. Tôi tự hỏi Chúa sẽ nghe ai, đứng về phe nào đây, khi chiến tranh là một tội ác, dù do bất cứ bên nào gây ra? Trong hiện vụ, nếu Cha N, trước khi trả lời phỏng vấn cũng cầu nguyện với Chúa như Đức Cha L. Chúa sẽ nghe ai đây. Chúng tôi đố các tín hữu có chung niềm tin Kito giáo, hãy tưởng tượng đoán xem, lúc đó Chúa sẽ phán thế nào trong hai câu này, rằng (1)“Hỡi những môn đệ giả hình nhân đức của Ta, các ngươi hãy cút khỏi mặt Ta, về làm hòa cùng nhau đã, rồi hãy đến cầu nguyện với Ta.” ; hay Chúa phán với một trong hai người đã nói đúng sự thật, rằng (2) “Hỡi môn đệ trung tín của ta, chính ngươi đã làm đẹp lòng Ta mọi đàng” ? Theo tôi Chúa sẽ nói theo ý câu (1) với cả hai Giám mục và Linh mục trong hiện vụ, vì việc làm của các Ngài đều chẳng đẹp lòng Chúa chút nào. Qua các sự kiện trên, là một giáo dân Công giáo, kiến thức thần học, hiểu biết về Kinh Thánh không là bao. Chúng tôi chỉ sống đức tin, thực hành Lời Chúa qua sự dậy dỗ cua các Linh mục, Giám Mục và Hội Thánh, Chúng tôi không khỏi băn khoăn, đôi chút nghi ngờ về đức tin và phẩm chất tu đức của hai vị Giám mục L và Linh mục N. Vì nếu có được niềm tin tuyệt đối vào Chúa và có phẩm chất tu đức của Giám mục, Linh mục,, thì hai Ngài có lẽ đã có hành xử khác hơn với nhau: Không tranh hơn tranh thua, đúng, sai phải trái, ai nói thật, ai nói gian, ai làm đúng, ai làm sai.Chỉ cần tin tuyệt đối rằng Chúa biết mọi sự, đâu là sự thật, ai đúng, ai sai thế là đủ. Vì Các Ngài, với Thiên chức Linh mục làm nhiệm vụ ngôn sứ rao giảng Lời của Chúa, từng khuyên dậy giáo dân mọi chuyện tín thác vào Chúa, “hãy tha thứ cho anh em không phải 7 lần mà là 77 lần” . Vậy, nếu tin Chúa “Là sự thật, là chân lý và là sự sống…” thông biết mọi sự; tin rằng Chúa biết ai đúng ai sai giữa Giám mục L và Linh mục N . Vậy tại sao các Ngài không tín thác vào Chúa, đã hành xử với nhau như người đời tầm thường khi giải quyết mâu thuẫn? Hoàn toàn xa lạ với phẩm chất tu đức của các Giám mục, Linh mục của Chúa. Suy ra, phẩm cách này có thể còn thua cả giáo dân sống đức tin, mà các Ngài thường hùng hồn rao giảng về tình yêu Thiên Chúa, lòng bác ái,vị tha, yêu thương đồng loại như chính mình. Rằng không chỉ yêu người thương mình mà cả người thù ghét mình; phải biết tha thứ lỗi lầm cho nhau, làm hòa với nhau, từng được các Giám mục, Linh mục khi rao giảng dẫn Lời Chúa, rằng “Khi ngươi đến dâng của lễ cho Ta mà còn bất hòa cùng anh em thì hãy giữ lại của lễ, về làm hòa cùng anh em rỗi hãy đến dân của lễ cho ta…”. Nếu Giám mục L và Linh mục N. không làm được điều mình rao giảng này, giáo dân có quyền nghi ngờ phẩm chất tu đức và cả Đức tin nơi Chúa. Vì các Ngài từng được giáo dục đào tạo có kiến thức thần học,thông hiểu thấm nhuần đức tin, cao hơn giáo dân một cái đầu. Chẳng lẽ lại có hành xử với anh em Linh mục, Giám mục của mình thua cả giáo dân sao?; Trong khi giáo dân chỉ sống đức tin qua miệng rao giảng của các linh mục, ngôn sứ của Chúa và kinh bổn của Giáo hội dạy dỗ, như Mười Điều Răn Đức Chúa Trời, 6 Điều Răn Hội Thánh và Tám Mối Phúc Thật… Trong đó có mối phúc thật mà hai vị Giám mục L. và Linh mục N đang tranh cãi nhau hẳn đã thấm nhuần hơn ai hết? (2) Về mặt thủ tục, dường như Cha N. đã thực hiện theo đúng trình tự trước các thẩm quyến tài phán Giáo hội?- Từ giáo hội địa phương là Giáo phận Vinh, cấp sơ thẩm, đến Giáo hội Công giáo Việt Nam, cấp phúc thẩm và chung thẩm (Hội Đồng Giám Mục Việt Nam). Và dường như Cha N. cũng đã gặp đại diện thẩm quyền Tòa Thánh Vatican tại Việt Nam? Vậy chưa đủ đề kết thúc vụ việc sao, mà nay các vị lại đưa nhau ra trước công luận bôi xấu nhau, để được gì, mất gì nào? (3). Về việc thi hành phán quyêt chung thẩm của giáo quyên. Vậy thì, trước phán quyết chung thẩm của thẩm quyền tài phán Giáo hội Công giáo Việt Nam liên quan đến vụ việc, Cha N. và Đức Cha L không có sự chọn lựa nào khác: - Một là hai vị Giám mục bản quyền và Linh mục thuộc quyền, cần chấm dứt lập tức, vô điều kiện các cuộc tranh cãi đúng sai, phải trái trên cộng đồng mạng. Vì chỉ cần Chúa biết đâu là sự thật, ai là môn đệ chân chính của Ngài, thế là đủ. Vì hạnh phúc, vinh quang của các Ngài không phải tìm nơi trần thế mà ở Nước Trời mai hậu phải không ạ? - Hai là các Ngài cần tha thứ cho nhau những gì đã xúc phạm nhau trong cung cách cư xử, do vô tình hay cố ý làm mất lòng nhau. Vì là Giám mục, Linh mục của Chúa hơn ai hết, các Ngài cần thực hành giới răn quan trọng nhất mà các Ngài từng rao giảng Lời Của Chúa. Đó là Tình yêu tha nhân, bác ái, vị tha, tha thứ mọi lỗi lầm, sai phạm cho nhau, cởi trói cho nhau thay vì cột buộc. - Ba là Cha N. hãy khiêm cung chấp nhận thi hành quyết định huyền chức Linh mục chờ thời gian phục chức. Điều này cũng chỉ là thực hiện lời tuyên hứa vâng phục, của bất cứ ai khi nhận lãnh Thiên Chức Linh mục. Chính nhờ lời tuyên hứa vâng phục đã được thực hiện triệt để,dưới sự Quan Phòng của Chúa và ơn phù trợ Thánh linh, mà Giáo hội của Chúa thành lập cách nay hơn 2000 đã tồn vững, canh tân và phát triễn ngày một vững mạnh.Phải không ạ? Để kết thúc bài viết này,xin mọi người chia sẻ lời cầu xin Chúa trong kinh nguyện đầu ngày của chúng tôi cho Giáo hội và các phẩm trật Hội Thánh như sau: “ Nguyện xin Thiên Chúa Toàn Năng gìn giữ hồn xác, ban sức khỏe, bình an và ơn Thánh linh soi sáng cho Dức Thánh cha Leon 14; để lãnh đạo Giáo hội hiệu quả theo đúng Thánh Ý Chúa –Xin cho các Linh mục, Giám mục, Hồng y, các tu sĩ nam nữ thuộc mọi phẩm trật Hội Thánh được dồi dào sức khỏe, nghị lực để phục vụ Thiên Chúa, Giáo hội và Tha nhân. Trong bất cứ cảnh đời nào luôn xứng đáng là các Ngôn sứ của Chúa.Chúng con cầu xin, vì danh Đức Kito Chúa chúng con,Amen”, Phê Rô Nguyễn. Houston, ngày 28 Tháng 8 Năm 2025